Achthonderd jaar geleden, in 1219, reisde Franciscus van Assisi naar sultan al-Malik al-K'mall om te midden van het geweld vrede te stichten. Het beëindigde de kruistochten niet, maar het gebaar leeft tot op de dag van vandaag voort in de herinnering. Het inspireerde velen, misschien ook wel zijn naamgenoot paus Franciscus.
Lees meer over
De ontmoeting van Franciscus met de sultan verdient aandachtige studie. dan blijkt dat Franciscus niet "bereid was tot het amrtelaarschap", zoals de mystieke islamoloog en vurig atholiek Louis Massignon zegt, maar dat hij bereid was door het vuur te lopen EN ALS HIJ ONGEDEERD ZOU BLIJVEN, de waarheid van het christendom duidelijk zou zijn, ook voor de sultan. De wijze sultan ging niet op het aanbod in.....
Het gaat dus niet om volmondige erkenning van de religieuze overtuiging van de ander. Daarvoor moeten we wachten tot die andere Franciscus, onze huidige paus.
Het lijkt me evident dat Franciscus van Assisi nog op de overtuigings- c.q. bekeringstour was: hij wilde de superioriteit van zijn eigen geloven aantonen en doen inzien m.b.v. controleerbare feiten. (Doet me overigens denken aan Jezus beproeving in de woestijn. [Mt. 4]) Paus Franciscus ging ogenschijnlijk verder, maar door niet publiekelijk uit te leggen waarop zijn erkenning van de islamitisch religieuze overtuiging in wezen berust, riep hij natuurnoodzakelijk vragen en twijfels op, plus weerstand enz. bij bepaalde mensen. (Deed de paus feitelijk - of minstens in schijn - echt geen afbreuk aan de betekenis en zinvolheid van het christendom resp. het katholicisme? En waarom dan niet? Dat zou toch uitgelegd moeten worden voor men de kritiek/protesten afkeurt!)
Het blijft dus de vraag wat ook die door U genoemde "volmondige erkenning" (van de islamitische rel. overtuiging) door paus Franciscus nu echt betekent of inhoudt. Dat zouden we de paus moeten vragen, maar ook een godsdienstpsycholoog zou hier iets zinvols over kunnen én misschien wel moeten zeggen. Men zou het wezen van beide rel. overtuigingen, beider 'wegen' c.q. spir./psych. methode plus uitkomsten daarvoor bijv. naast elkaar kunnen leggen en de essentiële overeenkomsten aanwijzen. Tot nu toe heb ik dat niemand horen of zien doen, helaas. Ook Vaticanum II niet. Kan of durft men dat niet? Misschien kan U of een uwer geleerde collegae een poging wagen?!
Ik vind de vergelijking met de missie van Sint-jozef Franciscus nogal vreemd. De heilige ging de sultan bezoeken om hem tot het christendom te bekeren, waardoor de kruistochten vanzelf beëindigd zouden worden. Hij stuurde zelf missionarissen naar Spanje om de Moren te bekeren. Die broeders deden dat door allerlei lelijke dingen over Mohammed te schreeuwen op de markt. Vanzelfsprekend moesten ze dit met folteringen en de dood bekopen. Wat de paus doet en van christenen verlangt, staat daar mijlenver van vandaan. Dat weet hij ongetwijfeld, maar ja, wie kent genoeg van geschiedenis om dat te zien?
Dhr. Borgman noemt 4 dingen die elke christen moet doen: 't geloof verkondigen, de waardigheid van alle mensen zichtbaar maken, de lof van God zingen, en de waarheid aan 't licht brengen. Dat klinkt plausibel, maar schiet toch tekort. De kerk is geen actiegroep of pol. partij, maar 'n beweging t.b.v. persoonlijke bekering, dag na dag, omdat we zondaars zijn die genade nodig hebben om te leven; sober, maar met vooruitzicht op eeuwig leven bij G'd.
Veel mensen weten helemaal niet wie/wat God én 'het geloof' is. Wat christenen ervan denken te weten, dat jaagt anderen vaak weg vanwege hetgeen hun representanten nu juist verkondigen en vieren: geen Geest van liefde én verantwoordelijkheid; niet Jezus, maar hun eigen ego, theorie én regels, verboden, uitsluiting; en dat alles vermengd met taal, riten, symbolen die vrijwel niemand meer verstaat (vanwege decennialang gebrek aan catechese). Menigeen wordt dáár tureluurs van!
Had Borgman niet op de 1e plaats moeten stellen dat een christen dagdagelijks de Drieëne G'd en zijn/hun Koninkrijk zoekt, om vanuit de zo steeds inniger eenwording/vereniging met zijn/haar G'd/Jezus/Geest (van Licht, liefde en wijsheid) in de wereld als (ver)Licht(e) werkzaam te zijn met "de dingen die gedaan moeten worden" (mensen erkennen als kind én beeld van G'd, hen bevestigen/bemoedigen; ogen te openen voor de spirituele dimensie waarnaar Jezus Woorden verwezen als levensmotivatie; werken aan humanisering van arbeid, economie, leefomgeving...