Het einde van het kerkelijk jaar staat in het teken van de dood, van het feit dat ons leven zomaar afgebroken kan worden en dat er dan een oordeel over wordt geveld. Waarom precies weet hij niet, maar Erik Borgman beleeft dit jaar deze periode bijzonder intens. Over het belang van verontrusting.
Lees meer over
Borgman stelt over het aangekondigde koninkrijk van God door Jezus: "Wat er staat is lang vertaald door het koninkrijk van God is “in jullie”. Dat is naar de letter correct, maar het leidde tot het misverstand dat het om het individuele hart zou gaan en daarom lezen wij in hedendaagse vertalingen meestal “te midden van jullie” of “midden onder jullie”." Een misverstand, of toch wensdenken vanuit preoccupatie met een vorm van bevrijdingstheologie? Het is minstens een eenzijdige, bevooroordeelde visie, want niet door de hele kerk gedragen in verleden en heden. Het miskent de allegorische kant van de Blijde Boodschap, en daarmee de facto ook de christelijk mystieke traditie!
Ik vrees dat Borgman dus toch ook hier weer laat zien dat hij het verhaal van Jezus nog niet goed gelezen en begrepen heeft. Hij miskent ook in zijn idealisme de ware aard van de mens én de blijvende toestand van al het geschapenen: nooit af maar altijd in ontwikkeling, met ieder op een eigen niveau functioneren; nooit allemaal tegelijk verlicht of volmaakt!
Christus heeft ons ook geen definitieve, allesomvattende toestand van heil en zaligheid beloofd voor alle mensen tegelijk op aarde, maar het heil van individuele mensen bewerkt: bekering, innerlijke vrede, leven uit de liefde die IN ons is maar ruimte nodig heeft (moet krijgen voorbij onze IK-gerichtheid en doorslaand intellectualisme enz.) om handen en voeten te geven aan de verlossing van anderen en de overige, voor ons bereikbare delen van de schepping. Hij - plus de evangelisten en profeten daarvoor én in zijn voetspoor - vroeg om bekering, vertrouwen, geloof, gebed, Godvrezendheid enz. Daarvoor is bevestiging / godservaring nodig die door gebed en volgehouden psychologische schriftbeschouwing binnen het bereik van vrijwel ieder gezond mens ligt. En dat geldt ook nu nog én in de toekomst. De socialistische heilstaat is een utopie, om niet te zeggen de dood in de pot voor alle geestelijke en materiële ontwikkeling, en dus waanzin om na te streven!
Als wetenschapper vergeet Borgman ook de kern van het oorspronkelijke kluizenaarsideaal van de profeet Elia (9e eeuw voor Chr.), dat o.a. door de karmelieten is vastgehouden, namelijk: 'door eigen arbeid en gestadige oefening m.b.v. de goddelijke genade trachten te bereiken (dat we) God een hart aanbieden, heilig en gezuiverd van alle smet van zonde.' (Tevens, maar louter door Gods genade ons gewordend:) 'niet slechts na de dood, maar reeds hier op aarde levend eniger mate de inwerking van de goddelijke tegenwoordigheid en de zoetheid van de hemelse heerlijkheid in ons hart smaken en in de geest ervaren.' (Citaat uit "Liber de Institutione primorum Monachorum" ofwel: "Het eerste boek der monniken", geschreven door Johannes, 44e bisschop van Jeruzalem ca. 412 na Chr. [Nederlandse vertaling door I. Rosier O.Carm. en R. Mollink O.Carm. Boxmeer, 2002; 2010.) Dat dit niet tot pure navelstaarderij leidt, daarvan heeft o.a. prof.dr. Titus Brandsma O.Carm. met zijn leven en werk getuigd! Vergeten?
M.a.w.: Beloof mensen geen geluk van en of voorspoed in de wereld die God niet aan de wereld beloofd heeft! Juist omdat we hardleers zijn en iedere generatie, ja individueel weer moeten leren wat de wetten en grenzen aan de wereld zijn (en daarmee de wijsheid van de goddelijke wet!), zal ellende op ellende gestapeld blijven. In de Lezingendienst - onderdeel van het Getijdengebed - krijgen we dat deze weken ook weer indringend mee, m.n. waar Sint Augustinus zich in zijn Sermo de pastoribus (preek over de herders) 10-11 bezint op Ezechiël 34, 4 ('Het verzwakte dier hebt gij niet versterkt, het zieke dier niet genezen (enz.) maar het gezonde dier hebt gij afgebeuld.'), Sir. 2 ('Bereid je voor op beproeving') en 2Tim. 3, 12 ('Allen die in Christus godvruchtig willen leven zullen vervolgd worden') herhaaldelijk aanhaalt. En terecht.
Wanneer raadt men de mensen weer eens om zelf Schrift en Traditie te raadplegen en overwegen?! Het zogenaamd nieuwe, moderne kan immers ook gemakkelijk nieuwlichterij zijn, die ons op het verkeerde been zet!