Heiligenlevens

Heiligen zijn niet perfect, zij hebben een voorbeeldfunctie en kunnen door ons gebed een voorspraak zijn bij God. Op de weg naar het eeuwig leven is geen heilige die niet gezondigd heeft en geen zondaar voor wie geen hoop is.

Heilig betekent volgens het woordenboek: zonder zonden, rein, volmaakt. En woordenboekuitleg nemen we meestal alleen letterlijk. Als het om heiligen gaat, moet men dat nu juist niet doen. In de godsdiensten gaat het om geloof, overdrachtelijke, zinnebeeldige, spirituele betekenissen. Het probleem hierboven komt m.i. daarom voort uit een al te menselijke, emotionele om niet te zeggen larmoyante omgang met de dood, die voorbijgaat aan wat van oudsher christelijk/katholiek gelovig afscheidsritueel bij de dood van een medemens inhield: aanbeveling van de dode in Gods handen, smeekbeden om Zijn barmhartig oordeel!
Al die huilende kinderen en kleinkinderen die zonodig nog iets tot de overledene (ter plaatse een lijk; dus dood omhulsel/karkas, waarvan de ziel - maar dat vergeten we vaak! - op weg is naar Gods eindoordeel, naar boetedoening, en later tot eeuwige rust en geluk in de aanschouwing Gods enz.). Afschuwelijk en vaak tenenkrommend die overbodige aanhankelijkheidsbetuigingen van de kerkgangers achter de baar! En dan ook nog dat verkapte oordeel dat we de dode en zijn/haar nabestaande of voorafgaan generatie nageven via priester of domina/-ee of andere lijkredenaar m/v; het is m.i. allemaal overmoed en bijgeloof dat men bij joden, moslims en orthodoxe christenen niet zo zal aantreffen als in de protestantse en katholieke Nederlandse wereldjes. Het Mysterie van dood en leven, het vurig refereren aan het Semitische, oorspronkelijk christelijk geloofsgoed m.b.t. de dood, boete en opstanding lijkt in de gristelijke kerken vrijwel geheel ondergesneeuwd en of verdwenen. In plaats daarvan houdt men lijkredes die juist in de christelijke geloofsomgeving niet passen: je wend je als gelovige niet tot een lijk, maar tot diens Schepper en Zijn Umwelt! (Het r.-k. "Klein Rituale" 2009 - opgesteld naar voorbeeld van het "Romeinse Rituale" - verbiedt dan ook lijkredes tijdens de uitvaartliturgie! Zie nr. 396 op pag. 186) De troost voor de nabestaanden c.s. ligt niet in het cognitief begrijpen en kunnen onderschrijven van iedere letter, maar in het rituele en de Geest ervan die je voelt in de mate dat je open staat voor het mysterie dat hier en nu in het centrum van de aandacht staat! En dat zal voor eenieder op een ander moment geschieden. Hou het mysterie dus in ere. Gun mensen ook hun eigen moment van inkeer enz. en dring ze niet op om alles letterlijk en concreet op te vatten!
Dus: Stop met die quasi creatieve liturgieën, en keer terug naar de joods-christelijke bronnen, en laat het begrafenis- c.q. uitvaartritueel weer alleen getuigen van respect, eer, dank en aanbeveling; hou het mysterie in ere; hou je aan rituele vormen/gebaren (formele gebedsrituelen, bewieroking, zegening met doopwater enz.) en laat het vooral een collectief aanbevelen, overhandigen van de overledene zijn in de handen van engelen, heiligen en God/Jezus; smeekbede ook om een mild oordeel van God, en een herhaald verzoek om opname van de ziel van de overledene in het paradijs, eeuwig leven, eeuwige rust.
De r.-k. kerk heeft door de eeuwen heen daarvoor een betekenis-/zin- en zegenrijk ritueel ontwikkeld, dat het waard is om eens goed te bestuderen en biddend te overwegen.
Wij moeten en kunnen niet (eind)oordelen over de doden; de kerk(leiding) zou dat ook niet moeten willen overnemen van Jezus Christus en God zelf, waarvan zij toch gelovig zegt dat Hij 'aan de rechterhand van de Vader zit, vanwaar Hij zal oordelen levenden en doden.' (Credo)